3-71-4(Se’âdet-i Ebediyye)de adı geçenlerin hâl tercemeleri(D)


204 — DAHHÂK “rahmetullahi teâlâ aleyh”: Dahhâk bin Kays, Tâbi’îndendir. Cemel harbine karışmadı. Sıffînde hazret-i Alî ile birlikde idi. Hazret-i Mu’âviye­nin huzûrunda pek acı konuşduğu hâlde, hazret-i Mu’âviye, riâyeti ve hurmeti bı­rakmayıp, buna yine ihsân ederdi. 37 [m. 657] senesinde, yetmiş yaşlarında vefât etdi. Semerkandın fethinde bir gözü sakatlandı. Tefsîr sâhibi Dahhâk-i Belhî 102 de vefât etdi. 391, 537, 1008.

205 — DALTON: İngiliz fizikcisi ve kimyâgeridir. 1179 [m. 1766] da tevellüd, 1260 [m. 1844] da vefât etdi. 967.

206 — DANYAL “aleyhisselâm”: Hazret-i Dâvüd evlâdından bir Peygamber­dir. Mîlâddan [606] sene önce Bâbile götürülüp, Buhtunnasar serâyında büyüdü. 1083.

207 — DÂRÂ: Eski Îrânın Kiyâniyân şâhlarının dokuzuncusu ve sonuncusudur. Mîlâddan önce [342] den [330] senesine kadar hükm sürdü. Erbilde İskendere mağ­lûb olup kaçarken öldü. Sonra İşkâniyân, dahâ sonra Sâsâniyân devletleri kurul­muşdur. 1123.

208 — DÂRE KUTNÎ “rahmetullahi teâlâ aleyh”: Alî bin Ömer, hadîs âlimi­dir. 306 [m. 918] senesinde Bağdâdda Dâre kutnda tevellüd, 385 [m. 995] de vefât etdi. (Sünen) kitâbı meşhûrdur. 424, 1025.

209 — DÂRİMÎ “rahmetullahi teâlâ aleyh”: Abdüllah bin Abdürrahmân hâfız Ebû Muhammed, 181 [m. 798] de Semerkandda tevellüd, 255 [m. 869] de vefât et­di. Hadîs âlimidir. (Müsned) adındaki kitâbı çok kıymetlidir. 61, 424, 465.

210 — DARWİN: İngiliz tabî’iyyecisidir. 1224 [m. 1809] de doğdu. 1299 [m. 1882] da öldü. 81, 540, 1041.

211 — DAVENPORT: John Davenport. Ondokuzuncu asrın sonunda yaşamış olan lord Davenport, İngiliz müşteşriklerindendir. (Hazret-i Muhammed ve Kur’ân-ı kerîm) adındaki ingilizce kitâbı, önce Londrada, sonra birkaç kerre de Hindistânda basılmışdır. 1346 [m. 1928] da Ömer Rızâ tarafından türkcesi neşr edil­mişdir. [m. 1966] sonunda türkcesi latin harfleri ile basılmışdır. Misyonerlerin [m. 1925] de çıkardıkları (The Islamic World Today) ya’nî (Bugünkü islâm âlemi) adındaki kitâbın yirminci faslında Davenport ve kitâbı hakkında geniş bilgi var­dır. 534.

212 — DÂVÜD “aleyhisselâm”: Hem Nebî, hem sultân idi. Mîlâddan [1086] se­ne önce Kudüsde tevellüd, [1016] sene önce orada vefât etdi. Kumandanlarından Urya, muhârebede öldürülünce bunun zevcesini alıp, bundan Süleymân “aleyhis­selâm” tevellüd etdi. Çok güzel ve te’sîrli sesi vardı. Kendisine ibrânî dilinde (Zebûr) kitâbı geldi. 381, 479, 482, 545, 677, 699, 787, 1082, 1088, 1130, 1135, 1172, 1182, 1189.

213 — DÂVÜD BİN SÜLEYMÂN “rahmetullahi teâlâ aleyh”: Hâlid-i Bağdâ­dînin talebelerindendir. 1222 [m. 1807] de Bağdâdda tevellüd, 1299 [m. 1881] da orada vefât etdi. Onsekiz sene Mekkede kaldı. (Minhat-ül-vehbiyye fî reddil-Vehhâbiyye) kitâbı [1305] de Bombayda ve [1389] da İstanbulda basıldı. Arabîdir. Türkcesi (Kıyâmet ve Âhıret) kitâbının (Müslimâna nasîhat) kısmındadır. 453.

214 — DÂVÜD-İ TÂÎ “rahmetullahi teâlâ aleyh”: Ebû Süleymân Dâvüd bin Nasîr, Hanefî fıkh âlimi ve çok zâhid idi. Horâsânlıdır. İmâm-ı a’zamın talebesi ve Habîb-i Acemînin halîfesi idi. 165 [m. 781] de vefât etdi. 211, 1087, 1103.

215 — DÂVÜD-İ ZÂHİRÎ: Dörtyüzkırkbeşinci [445] sırada İbni Hazm ismi­ne bakınız!

216 — DEBBÛSÎ “rahmetullahi teâlâ aleyh”: Ebû Zeyd Ubeydüllah bin Ömer, Buhârânın meşhûr yedi kâdîsından biridir. Debbûs, Semerkandda bir kasabadır. Hanefî fıkh âlimlerindendir. 432 [m. 1039] de Buhârâda vefât etdi. (Te’sîs) fıkh ki­tâbı Mısrda basılmışdır. (Esrâr fil-üsûl-i vel-fürû’) kitâbı, (Hazâne) fetvâ kitâbı ve imâm-ı Muhammedin (Câmi’ul-kebîr)ine şerhı vardır. 308

217 — DEMÎRÎ “rahmetullahi teâlâ aleyh”: Kemâleddîn Muhammed bin Îsâ, Mısr Şâfi’î âlimlerindendir. [742] de tevellüd, 808 [m. 1405] de vefât etdi. (Hayât­ül-hayvân) kitâbı Beyrutda (Mektebe-tül-ticârî)de satılmakdadır. İki cilddir. Ke­nârında Zekeriyyâ Kazvînînin (Acâib-ül-mahlûkât) kitâbı vardır. 418, 741.

218 — DERVÎŞ MUHAMMED “rahmetullahi teâlâ aleyh”: Evliyânın büyük­lerindendir. Rûh ilmlerinin mütehassısı idi. Dayısı Muhammed Zâhid hazretlerin­den feyz aldı. Dayısının vefâtından sonra, bu da Semerkandda dalâlet ve bid’at­leri yok etdi. Önce onbeş sene zühd ve riyâzetle, zikr ve fikrle çalışdı. Sonra Hı­zır aleyhisselâmın tavsiyesi ile hâce Muhammed Zâhid hazretlerinin sohbetine ka­vuşup kemâle erdi. Çok Velî yetişdirdi. Hicretin dokuzyüzyetmiş 970 [m. 1562] se­nesinde Mâverâünnehrde Büster nâhiyesinin Dasferâr köyünde vefât etdi. Silsi­le-i aliyyenin yirminci ferd-i kâmilidir. 969, 1148.

219 — DEYLEMÎ “rahmetullahi teâlâ aleyh”: Şehrdâr bin Ebû Şücâ’ Şîreveyh [483] de Hemedânda tevellüd, 558 [m. 1163] senesinde vefât etdi. Ebû Nasr Dey­lemî, hadîs âlimidir. (Müsned-ül-firdevs) kitâbı meşhûrdur. 89, 419, 420, 452, 465, 476, 1010.

220 — DIHYE-İ KELBÎ: Geç îmâna geldi. Zengin tüccâr idi. Müslimân olma­dan önce de Resûlullahı sever, uzakdan geldikce hediyye getirirdi. Müslimân olunca, Resûlullah çok sevindi. İyi rumca bilirdi. Rum devletine sefîr olarak gön­derildi. Yermük ve Şâm savaşlarında bulundu. 50 [m. 670] senesinde vefât etdi. 376.

221 — DİOSKORÜS: İskenderiyye patrîki idi. [m. 451] senesinde Kadıköyün­de toplanan beşinci meclisde, fikrleri red edildi. Fikrlerine (Monofisiyye) veyâ (Ya’kûbiyye) denir. 490.

222 — DIRÂR: Mısrda, Fâtımîler zemânında bulunan bir yehûdî dönmesidir. Halîfe Hâkimi aldatdı. İslâmiyyeti yıkmağa uğraşdı. Bunun ve talebesi Hamzanın yolunda olanlara (Derezî) veyâ (Dürzî) denir. 487, 740, 1104.

223 — DRAPER: William Draper, hıristiyan dînine düşmânlığı ile meşhûr in­gilizdir. 1226 [m. 1811] da tevellüd ve 1299 [m. 1881] da vefât etdi. 537.

Tam İlmihal