Hastalık, münâfıklık hastalığıdır. Allahü teâlâ, bu üç kalbi de, Hac sûresinin ellibirinci âyetinde bildiriyor. Bu üçden, ikisi azâbdadır. Biri, kurtulucudur. Mü’minin kalbi selîmdir. Allahü teâlâ, kalb-i selîmi medh ve senâ buyuruyor. Şü’arâ sûresinin seksensekizinci âyetinde meâlen, (O gün, mal ve çocuklar fâide vermez. Yalnız, kalb-i selîm ile gelen fâidelenir) buyuruldu.

Benî Anber kabîlesi kâfir idi. Bunları, Eshâb-ı kirâm hazretlerinin sırasına koymak, akl ile de, ilm ile de pek yanlışdır.

Bedr gazâsına gelince, sizin de, bizim de, kitâblarımızda açıkça bildirildiği üzere, Enfâl sûresinin birinci âyetinde bildirildiği gibidir.

Huneyn gazvesindeki dağılmak da, kaçmak değildir. Bir tedbir, bir harb oyunu idi. Her savaşda, ilerleme olduğu gibi, ba’zan çekilme de olur. Bununla berâber, bu dağılanlar, Eshâb-ı kirâmın büyükleri değildi. Birkaç ay önce, Mekkenin fethinde, âzâd edilmiş olan esîrlerdi. Sonunun zafer olacağı belli idi. Hattâ bu çekilmenin zafere yol açdığı, Tevbe sûresinin yirmiyedinci âyetinin, (Sonra, Resûlüne ve mü’minlere sekîne indirdi) meâl-i şerîfi ile bildirilmekdedir. Resûlullah “sallallahü aleyhi ve sellem” bunu bildiği için, o gün dağılanlara, sonra hiçbirşey söylemedi. Hiçbirine darılmadı. Bizim dil uzatmamız, doğru olur mu? Şî’î fırkasının âlimlerinden Ebülkâsım şî’înin(Kitâbüşşerâyı’) risâlesinde (Ölüm ve helâk tehlükesi olduğu zemân muhârebeden kaçmak câizdir) denildiğine göre, Huneyn gazâsında çekilen Eshâba “radıyallahü teâlâ anhüm ecma’în” dil uzatmamak lâzım gelmez mi?

Uhud gazâsındaki firâr ise, yasak edilmeden önce idi. Allahü teâlânın bunları afv buyurduğu, Âl-i İmrân sûresinin yüzellibeşinci âyetinde bildirilmekdedir.

Âl-i İmrân sûresinin yüzelliüçüncü âyet-i kerîmesinden önceki (Allahü teâlâ, sizi afv etdi) meâlindeki müjdenin, bu sonraki âyete bağlı bulunduğunu her tefsîr bildirmekdedir.

Tevbe sûresinin otuzdokuzuncu âyetinde meâlen, (Ey îmân edenler! Cihâda gidiniz denildiği zemân, size ne oldu?) buyuruldu. Bu meâl, Eshâb-ı kirâmı “radıyallahü teâlâ anhüm ecma’în” kötülemek, azarlamak değildir. Gevşek davrandıkları, kendilerine haber verilmekdedir. Hepsine bildirilmekdedir. Bunların arasından hazret-i Alînin “radıyallahü anh” ayırd edileceği bildirilmemişdir, dedim. Molla başı söz alıp:

3—(Hilâfetinin kabûlünde anlaşmazlık olan kimsenin halîfe olması doğru olur mu? Benî Hâşim, Eshâb-ı kirâmın büyüklerinden idi.